Friday, June 28, 2013

i Մարդ

առցանց գրական նախագիծ


http://imard.org/satenik-rshtuni-2/


















1. քուր
2. սպանդարամետ
3. ես սովորական կին եմ…
4. -Պա´պ- շարքից
5. դարպասներս
6. ետնաբեմում ես միշտ կին եմ…

http://imard.org/satenik-rshtuni-2/


Monday, June 24, 2013

կարճատեսություն



   Կոկորդիլոսը երկար նայեց ինքն իրեն կտցահարող ճային,հետո,հայացքը ներքև գցելով,գտավ մի թաք ու նոր կոշիկ:Իսկույն մտածեց,որ տերը մեկոտնանի է եղել`աջոտնանի:
   Կոշիկի ձախ զույգը փոշոտ էր,սև կաշվի վրա ճռան արևից փուչիկներ էին առաջացել,այն լքված ու անպետք էր,մինչդեռ նրա զույգը հիմա երևի երկար ճանապարհ էր անցնում այդ մեկոտնանու հետ:Իսկ ով էր մեղավոր ,որ նա մենակ էր."իհարկե մեկոտնանին"-մտածեց կոկորդիլոսն ու հիասթափված ետ շրջվեց,պոչը աջ ու ձաղ պարացնելով մտավ ջուրը:





Monday, April 1, 2013

" Սեւակ " առցանց ամսագիր

" Սեւակ " առցանց ամսագիր
http://sevakakumb.do.am/news/mer_xosqy_39/2013-03-26-35


Մեր խոսքը

Գրական ակումբ կայքը արդեն մեկ տարի է, ինչ կազամկերպում է գրական մրցույթներ տարբեր թեմաներով: Նպատակն է գրական աշխույժ մթնոլորտ ստեղծելը, ընթերցասերներին մի տեղում հավաքելը, հեղինակների՝ մրցութային պայմաններում ներկայանալը:

Այս տարի "Մեր խոսքը" մրցույթը համագործակցում է Հայաստանի ժամանակակից արվեստների երիտասարդական միության հետ: Գրասերների մեկնաբանությունների և քվեարկությունների արդյուքնում ընտրված վեց ստեղծագործությունները ներկայացվում են ժյուրիի անդամներին, ովքեր էլ ընտրում են լավագույն երեքին:

Ժյուրիի կազմում էին՝

Աբգար Ափինյան - "Մշակույթ" համահայկական հիմնադրամի գործադիր տնօրեն, Երևանի գրողների միության նախագահ, գրականագետ
Կոլյա Տեր Հովհաննիսյան - "Գրական կամուրջ" կայքի հիմնադիր, գլխավոր խմբագիր, արձակագիր
Գարուշ Հարյանց - ԿՀԳՄ քարտուղար, բանաստեղծ, դրամատուրգ, բեմադրիչ, ծաղրանկարիչ
Անահիտ Բոստանջյան - բանաստեղծ, թարգմանիչ, հրապարակախոս, լրագրող

Ձեզ ենք ներկայացնում մրցույթի լավագույն չորս ստեղծագործություններն` ըստ հորիզոնականների:

Թերթում (Ամսագրում) ստեղծագործությունների տպագրությունը Հայաստանի ժամանակակից արվեստների երիտասարդական միության նվերն է հաղթողներին:



1-ին տեղ՝ Սաթենիկ Ռշտունի 

(ինչ-որ տեղ, գիշերը)
լայնացած բիբերով
կխեղդեմ կանաչը աչքերիս մեջ,
կպարեմ վերարկուիդ հետ
տանգո,
դու միայն շարժիր
մտրակդ ֆսսացող,
ու չեմ մլավի գարնանը
տանիքում քո,
կթափառեմ ավազների վրա,
կհավքեմ ափ նետված
կետերին,
կլիզեմ թաթերս ու
կփչեմ ապուրդ ծով,
որ երբ հոգնած տուն գաս,
ծաղրածո՛ւ իմ,
դու գոլ ապուր ուտես՝
կարմիր քթով...
ու ես դողամ միայն
քո´ մտրակից,
որով երբեք թաթիս
չես հարվածի,
ու դու´ լինես միակ
վարժեցնողն իմ,
ու ես մռռամ կրքով
կախարդվածի:

(այնտեղ , գիշերը)...


2-րդ տեղ՝ Ռիմա Խաչատրյան 

Մայրամուտի հատակին
մի քաղաք է ապրում,
որն ունի նարնջի բույր
ու խնձորի համ.
երբ արևը սկսում է իջնել,
նրա բնակիչներն արթանում են
ու սկսում երգել արևի մասին...
Մայրամուտի հատակին՝
նրա բռի մեջ,
վերևից կաթեցրած կաթիլների պես
շարված են տնակներն իրենց սպիտակ տանիքներով.
նրանք երջանիկ են,
քանի որ ճանաչում են արևին
ու քանի որ գիշերին ատել չգիտեն...
Մայրամուտի հատակին
նարինջներ են աճում՝
խնձորի համով.
Ափսոս, որ դու արդեն սովորել ես ատել.
Ափսոս, որ դու մայրամուտին էլ չես հավատում...


3-րդ տեղ՝ Վանիկ Զոհրաբյան 

Թախիծ

Ամպերն արցունք են թորում,
Եվ տխուր մի սրճարան
Ելևէջում է, ծորում`
<<Սիրեցի, յարս տարան>>:

Մերկ ծառերն էլ շուրջբոլոր
Տերևաթափ, գլխահակ,
Ինձ պես թրջված ու մոլոր,
Վշտեր ունեն անհատակ:

Ողջ բնությունը դարձած
Թախծոտ երգի մի շարան`
Ողբում է իմ վիշտը թաց`
<<Սիրեցի, յարս տարան>>:


4-րդ տեղ՝ Հասմիկ Չախալյան 

Մանկությունը իմ լամպոտ օրերի
դեմքը նկարեց ճակատիդ վրա,
սոված սիրտը քո տվեց՝ ինչ կուզեի, ինչը չէր կարող,
ե'վ ձեռքերիդ մեջ մրսեց գոլորշին առանց երազի,
ե'վ գիշերները աղոտ հեքիաթի սկիզբը եղան,
ե'վ աչքերը իմ արև փնտրեցին՝ ձյունոտ մի արև,
որ քեզ նայելիս ես փոքրիկ մնամ
և ետ նայելիս սրբեմ արցունքս քո հոգնած դեմքից,
ե 'վ ինձ մոռացած ես քայլեմ, հա յրի 'կ,
և ' հիշեմ միայն փոշոտ աստղերը իմ պատուհանի,
օդում թափառող մոմերի բույրը,
որ փնտրում է ինձ…
կմաշվեն դանդ~աղ,
կջնջվեն հայրի 'կ,
երկնագույն կյանքիդ մայրամուտներից…

http://sevakakumb.do.am/news/mer_xosqy_39/2013-03-26-35





Saturday, February 9, 2013

Մարիամ Վարդանյան




***

ու սպասում եմ ես քեզ
առանց բողոքելու
առանց արցունքների
առանց ղզիկության

իմ նոր խարտած եղունգներով
կծակծկեմ անձեռոցիկը ձեռքիս
քո երկար ու խիտ թարթիչները
մտովի կպոկոտեմ
առանց զայրանալու
առանց հուսալքման
առանց ափսոսանքի

բազմապատկական բայածանցներով
կսարքեմ թռչող մտքեր
խիտ ներկած թարթիչներով

սպասում եմ քեզ
առանց սպասման հոգսի
դե դե



***

սենյակի անկյունում
սարդոստայնից կատու է կախված
կախվել է
պոչը օրորվում է

մյուս անկյունում
շիլ աղջիկ է նստած
շիլ աչքերով
աղջիկ

ու սենյակը ընդամենը
երկու անկյուն ունի
չգիտեմ ոնց
չգիտեմ ինչու

ու ներկում եմ ես
սենյակի առաստաղը
գունավոր ներկով
ինչ լավ է որ գունավոր եմ ներկում

շիլ աղջիկը նայում է ինձ
երևի ինձ է նայում
ես նայում եմ
կախված կատվին

ներկը լույս է տալիս
ֆոսֆորային լույս է տալիս
ես էլ չկամ
կատուն չկա
աղջիկը չկա

սարդոստայն է ամենուր
ֆոսֆորային սարդոստայն
ու տագնապ

ցերեկ է
կատուն չկա
աղջիկը չկա
ես էլ



Հ. Ր.-ին

իմ գրիպից ցավող ատամները վկա
հավատում եմ քո հավատալուն
քո ոտքի տակի թրջվող ասֆալտին
քո ամենօրյա սափրվող դեմքին
իմ ջրիկացած
բայց մերկ լինելու չափ
անկեղծ տրամադրությունը վկա
հավատում եմ մեր վաղվա օրվան
ժպիտիդ
սպիտակող մազերիդ
միաժամանակ հեշտ է ու դժվար քեզ հավատալը
բայց հավատում եմ





Friday, February 8, 2013

պապ ( " Պապ " շարքից )




տոնածառին շարված
խաղալիքների պես

շատ-շատ են երազանքները,
պլպլում են փայլերի
ու լույսերի մեջ.

տոնածառի տակ շարված
նվերների պես դատարկ են
ամանորները...

պա´պ,կարոտում եմ քեզ...


արի




արի
ու ամեն անգամ
դռան մոտ հասնելիս
թակիր
ինչպես միշտ,
ինչպես ոչ ոք,
ինչպես երբեք...

արի.

ուզում եմ, որ գարնանը գաս,
որ դռան մոտ վազելիս
ծաղկած ծիրանի հոտ
առնեմ,
որ ցոգոլները վխտան
ձեռքերիդ մեջ,
ու որ գլուխս ցավա արևի
կիսատությունից,

արի,

մայրամուտին արի,
որ չկոճկված
բաճկոնիդ տակ
քամուց թեթև սրթսրթա
վերնաշապիկդ,
ու որ կարմրեն
ոտքերը մեր
ավազի ու ջրի
մենամարտից,

արի,
արի ինչպես ամեն անգամ`
շնչակտուր,
լիքը,
քաղցած,
որ համբուրեմ քեզ
հյուսիսից հարավ`
քամուն ընդառաջ ու
հակառակ,
որ ճկվեն ողնաշարները մեր
սիրուց...

գնա...



Wednesday, February 6, 2013

մամ


բոլոր աղջիկները չվում են,մամ.
պապան ասում էր .
" աղջիկներն ուրիշ երամից են "...
հիմա ես էլ...
ես էլ եմ չվում,
ու բաժանման երեկոն
դողացող շուրթերիդ պես
սեղմվում է,
դու ժպտում ես.
վախենում ես կարոտին չդիմանալ,
բայց դու`
դու իմ ուժեղ ու մեծ աղջիկն ես,
մա´մ,
ու բոլոր բաժակաները
քո համբերության համար դատարկ են,
ու բոլոր բաժակները 
քո դիմանալու չափ 
բերնեբերան...
դու վնգստացող ճամփեքին
մի կտոր հաց ես շպրտում,
ու հավատում,
որ մի օր
ուրախ հաչոցով
ինձ տուն կբերեն,
դու էլի կգրկես իմ փարթամ գլուխը,
քո աման-չամանից
ու լվացքից
էլի իմ հոտը կգա...

ավազի հատիկների հետ սողում են վերջին
վայրկյանները...
ես էլի չվում եմ հեռու- հեռու.
աղջիկներն ուրիշ երամից են,
մամ:





ինչ-որ տեղ,գիշերը



լայնացած բիբերով
կխեղդեմ կանաչը աչքերիս մեջ,
կպարեմ վերարկուիդ հետ
տանգո,
դու միայն շարժիր
մտրակդ ֆսսացող,
ու չեմ մլավի գարնանը
տանիքում քո,
կթափառեմ ավազների վրա,
կհավքեմ ափ նետված
կետերին,
կլիզեմ թաթերս ու
կփչեմ ապուրդ ծով,
որ երբ հոգնած տուն գաս
ծաղրածու իմ,
դու գոլ ապուր ուտես
կարմիր քթով...
ու ես դողամ միայն
քո´ մտրակից,
որով երբեք թաթիս
չես հարվածի,
ու դու´ լինես միակ
վարժեցնողն իմ,
ու ես մռռամ կրքով
կախարդվածի:

  (այնտեղ , գիշերը)...


Friday, January 25, 2013

Մեր խոսքը 6



http://armgrak.info/node/906

http://armgrak.info/node/912

16. (ինչ - որ տեղ, գիշերը)

( 21 տարեկան,  բանասերի թերի կրթություն: Մասնակցում եմ ուժերս փորձելու և գրական ժամանակից ետ չընկնելու համար:)


լայնացած բիբերով
կխեղդեմ կանաչը աչքերիս մեջ,
կպարեմ վերարկուիդ հետ
տանգո,
դու միայն շարժիր
մտրակդ ֆսսացող,
ու չեմ մլավի գրանանը
տանիքում քո,
կթափառեմ ավազների վրա,
կհավքեմ ափ նետված
կետերին,
կլիզեմ թաթերս ու
կփչեմ ապուրդ ծով,
որ երբ հոգնած տուն գաս
ծաղրածու իմ,
դու գոլ ապուր ուտես
կարմիր քթով...
ու ես դողամ միայն
քո´ մտրակից,
որով երբեք թաթիս
չես հարվածի,
ու դու´ լինես միակ
վարժեցնողն իմ,
ու ես մռռամ կրքով
կախարդվածի:

  (այնտեղ , գիշերը)...

1. Կոլյա Տեր Հովհաննիսյան


1. (ինչ - որ տեղ, գիշերը)
2. Մայրամուտի հատակին
3. Թախիծ

2.  Գարուշ Հարյանց


1. (ինչ - որ տեղ, գիշերը)
2.  Թախիծ
3. Մայրամուտի հատակին

3.  Աբգար Ափինյան

1. Սրտխառնոցի հասնող անտարբերություն
2. Կանացի մարմնի կորությամբ
3. Հայրիկ

4.  Անահիտ Բոստանջյան

1.Հայրիկ
2. Մայրամուտի հատակին
3. Թախիծ


Ամփոփում

Այսպիսով՝ "Մեր խոսքը "6 մրցույթի հաղթողներն են.

1. (ինչ - որ տեղ, գիշերը)- Սաթ Ռշտունի
2. "Մայրամուտի հատակին”- Ռիմա Խաչատրյան
3. “Թախիծ”-Վանիկ Զոհրաբյան, “Հայրիկ”-Հասմիկ Չախալյան
Շնորհավորում ենք հաղթողներին:



Monday, November 19, 2012

***



Մորուքով տղամարդիկ հերթով կպոկեն թերթերդ,
ու դու մանկության կաշվի տակ
կզգաս թաց պարանոցդ,
որ թաց չի լինի ինչպես
կնոջ ոտքերը մայրանալուց առաջ
կամ դստերդ ափերը`
մկրտությունից հետո,
քո մեջ կթպրտան կարմիր կաթիլները,
ու տղամարդիկ 
կզգան փշաքաղված մարմինդ,
կտեսնեն ու կանցնեն 
վրայովդ,
կտրորեն փշերդ ու կպատռեն
կաշիներդ բոլոր.
դու նրանց աչքին կին ես
ու ոչ մայր,
դուստր կամ քույր...
տղամարդիկ կպաշտեն ծնկներդ միայն,
որոնց վրա,
կթուլանան,կլացեն ու կբավարարվեն`
սուտ-բարեպաշտ մորուքները
մահճակալիդ տակ նետելով:





Sunday, October 28, 2012

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ





ՀԱՅԱՍՏԱՆ

Սա իմ երկիրն է – չափերով այնպիսին-
որ կարող եմ վերցնել հետս,
թե մի հեռու տեղ գնամ:
Փոքրիկ՝ ինչպես ծերացած մայր,
Փոքրիկ՝ ինչպես նորածին զավակ
իսկ քարտեզի վրա
ընդամենը արցունքի մի կաթիլ…
Սա իմ երկիրն է – չափերով այնպիսին,
որ ազատորեն տեղավորել եմ սրտիս մեջ,
որ չկորցնեմ հանկարծ…



ՆՈՐ ՏՈՂԻՑ

Ծնվել եմ առավոտյան շուտ,
Գյումրվա մի աղքատիկ առավոտ:
Ինձ հետ ծնված քույրս մահացել է մի քանի ժամ հետո,
երբ օգոստոսի արևը վաղուց արդեն դուրս էր եկել
և անտարբեր նայում էր մեր մոլորված ընտանիքին,
որը մեկ խնդում և մեկ լալիս էր սրտակեղեք:
Հիմա մեր տանը ոչ ոք չի հիշում նրան,
Քրոջս, որին ի՜նչ էին տեսել, ընդամենը մի քանի ժամ՝
Ետպատերազմյան մի կիսաքաղց առավոտ…
…Միայն ես չեմ կարողանում նրան մոռանալ, և երբեմն
Վաղ առավոտյան արթնանում եմ սրտիս ցավից,
և թաց աչքերով մթության մեջ պառկած
օր առ օր վերհիշում եմ այն ինն ամիսները,
որ միասին ապրել ենք
մեր կյանքի լավագույն շրջանում…


Նոր ժամանակներ

Ուղիղ մի կոշիկի չափ երկիր`
ահա թե ինչ էր մնացել
նախկին բավականին ընդարձակ Հայաստանից.
ընդամենը մի,
այն էլ 29,8 համարի կոշիկի չափ երկիր,
եւ երկար տասնամյակներ արագիլի նման
մի ոտի վրա ցցված ժողովուրդ,
որն ահա արդեն
երկու տասնամյակ է, ինչ պայքարում է
եւս մի կոշիկի չափ տարածության համար,
որպեսզի, ի վերջո, կարողանա մյուս բոլոր
ժողովուրդների նման
երկու ոտքով կանգնել
մայր հողին:



Friday, October 19, 2012

պահմտոցի




ես աղոթում էի
մահճակալիդ տակ ,
իսկ դու ,
դու
թարթվող
մոմի չափ կիսատ ,
թարթվող մոմի պես
կցկտուր ասում էիր .
- գտա քեզ ...

ես էլի պարտվում էի.

դու նորից փակում էիր
աչքերդ
ու հաշվում
մինչև տասը ,
ես էլի թաքնվում էի
մահճակալիդ տակ
ու հետևում
երկաթե
ներփքված
հյուսվածքների տատանումին .
ես էլի աղոթում էի
ու անհամբեր սպասում հաջորդ
պարտությանս ,
բայց ...  մահճակալդ
քարացավ -

այս անգամ
դու չգտար ինձ .

ես հաղթեցի ...


Monday, October 15, 2012

Լուսինե Եղյան







Առաջին կյանքում որոշեցիր քեզ սպանել…

անձրևի վերջին կաթիլը ջարդվեց ձեռքերումդ,
թաց ագռավը գեղեցիկ թվաց ու բազմաշնորհ,
վերմակը առաջին անգամ ծածկեց ոտքերդ,
օդը անձրևից հետո խտացավ…
անձիդ կորուստը մենության մատնեց քեզ,
երբ ածելին իր կորուսյան համբուրյով կարմիր ներկեց ափդ…

մահը կատվի նման սկսեց քսմսվել ոտքերիդ,
քեզ գետնին տապալեց
ու սկսեցիր լիզել վերմակին բաժին հասած կոտրտված արյունդ`
դու ձեռքեր չունեիր նրան շոյելու համար,
եվ քանի որ թակարդում մուկ կար,
կազմակերպեցիր նրա հուղարկավորությունը.
մուկը հող դարձավ կատվի ստամոքսում:

կորցնելը ավելի հեշտ է, քան`կորչելը…
ժամանակը դուրս եկավ իր հարթությունից,
որ մկրատով կտրտես կյանքիդ գրաֆիկը,
քո թիվը մնաց բանաձևից դուրս,
որ սխալ հաշվես մահվանդ տևողությունը…

ու սկսեցիր օդում բերանով խզբզել,
թե լարում կոչվում է այն ֆիզիկական մանրությունը,
որը հոգեպես հավասար է լքված մարդուն (ում այսուհետ կկոչեն թուլամորթ):
ու վառվեցին սենյակի թուլամորթ ջահերը:

-Թույլ է զարկերակը, -
բղավեցին սպիտակ գույնի սիրահարները:
հերձված ձեռքերիդ ապաստան տվեցին սև դղյակում.
կարկատեցին ձեռքերդ, մաքրեցին կարմիրը
ու սվաղեցին ճակատագրիդ վրա:

սև դղյակի սպիտակ բնակիչները սիրելի դարձան…
երբ առաջին կյանքում որոշեցիր քեզ սպանել,

իսկ երկրորդում…
երկրորդում, ասում են, դարձար լարումը բնութագրող մեծություն,
ով օրը հազար անգամ մոտենում է դեղատանը
ու որոշում մի քանի տարի երկար ապրել վերջին կյանքում….

***

Վարագույները դանդաղ իջնում են,
քեզ խեղդելով վերջին հիասթափության ալիքի մեջ,
դու գլուխդ երկինք ես բարձրացնում ու հասկանում,
որ երկնային փշալարերից առկայծող այդ լույսը
պարզապես հեգնանք է քո ոչնչացվող արժեքի,
որովհետև երկինք բարձրանալու համար բավարար չէ միայն մարդ լինել,
բավարար չէ միայն ապրել միակ մարդաբնակ մոլորակում ու քեզ գազան զգալ,

պարզապես բոլոր խնդրիներն էլ միատեսակ լուծում ունեն,
ու բոլորն էլ կարելի է ուղղակի չլուծել,
իսկ վարագույրները աստիճանաբար իջնում են, իջնում`
շուրթերը կամաց հպելով քամու ազդրերին,
օրորովում վալսի կործանարար հնչյուների տակ`
աչքերումդ ներգծելով սահմանափակ տիեզերք սահմանափակ հայրերով…

դու չհասցրեցիր հարվածել լայնացող վարագույրին,
որովհետև այս անգամ սահմաները գծված չէին,
իսկ մի քայլ այն կող անդունդ էր, սառած անդուն,
որտեղ հանգրվանելու առաջ բոլոր գոռում.

օրհնյալ լինես, դու, կյանք,

մինչ վարագույրները դանդաղ իջեցնում են
փոքիրկ աղջիկը տանիք նկարել է սովորում,
իսկ երկնքում չարագուշակ ամպ կա
վերջին կայծակը փշրեց աղջկա ամենաամուր տանիքը…

օրհնյալ լինես, դու, կյանք,
որ կլանում ես զառամյալ արևի լույսը,
ոչնչացնում փոքրիկ աղջկա նկարը,
եվ դու էլ մեզ հետ պարտվում ես,
դու էլ չկարողացար սիրել այն վարագույրը,
որը ուղղակի կիզակետն է քո չկարգավորված պատմության …





Thursday, October 11, 2012

***



Դու փորում ես
խոհանոցի
ներքնպատը
ու եռռացող
կարտոֆիլի
թավ անձրևում
ողողվում ես
երկփեղկանի
կոնքերիս մեջ՝
թավայի մեջ
սեղմվելով.
լուսամուտին
խտանում է
ջրաքողը,
բլբլթացող
լավայի մեջ
կարտոֆիլը տրաքում
է,
ու անախորժ
կեղևներից
գոլոշու հետ
կլեպվում է
կոնքասյունը...
դու ննջում ես
խոհանոցի
ներքնապատի
փորվածքի տակ,
ես եռռում եմ,
կարտոֆիլը
բլբլթում է…


Tuesday, October 9, 2012

Կարմիր գայլախտ




     Մենք երբեք ոչինչ սկզբից չենք սկսում,քանզի ծնվում ենք ժառանգականության վանդակում,և ժամանակի ընթացքում միայն վանդակն է խոշորանում ու ծայրահեղացնում "սկսվելու" ներքին գործակիցը:

    Մինչև երրորդ հարկ աստիճանները հաշվելով,ինչպես արդեն 2 ամիս շարունակ դասից տուն վերադառնալիս`հասա մեր դռանը. դուռը բաց էր: Հյուրասենյակում միայն հայրս էր`ավելորդ կնճռոտված ու մռայլ: Ծնողներիս սենյակից մորս ձայնն էր գալիս: Երբ ներս մտա,նա նույնիսկ չնկատեց ինձ:Շուկայական մեծ պայուսակի մեջ իր իրերն էր հավաքում:Երկու անգամ թխկացրի կոնքին,որ նայեր ինձ,բայց նա հրում էր ձեռքս, քթով ֆսֆսալով կուլ էր տալիս արցունքներն ու դարակների ծակուծուկերից հանում զանազան մանր-մունր շորեր: Մորս այտոսկրի դուրս ցցված բարակ մաշկը կապտել էր, ասես մի տեսակ թափանցիկությամբ ցուցադրում էր նրա երիտասարդ,բայց չջրված փայտի պես դեղին ոսկորը:
-Մամ, ո՞ւր ես գնում, պապան նեղացրելա՞ քեզ:
-Դրա անունը մի տուր, լսո՞ւմ ես, ու գնա էստեղից, ոչ մեկիդ էրեսը չեմ ուզում տենամ:
Այդ պահին ես մորս ագրեսիվ բռնկումները որպես բարկություն էի ձևակերպում,որը հետագայում պիտի խելագար կնոջ հիստերիա հիշեցներ ինձ:Նա նորից սկսեց չնկատել ինձ, նայելիս էլ հայացքն այնքան անտարբեր էր թեքում վրայիցս,ասես ոչ մի տեղից չուշացող մեկը նայեր պատից կախված 5-ից 10 պակասի վրա 2 ամիս շարունակ կանգնած ժամացույցին: Իսկ նկատելու դեպքում էլ նեղ ուսերն ու կրծքավանդակը ավելի անկանոն էին սկսում ելևէջել ու ցնցվել`կարծես հորիցս նրան նվիրված հուշանվեր լինեի,որ ոչ կոտրել էր կարող, ոչ այրել ու ոչ էլ պատռոտել: Քրոջս ձայնը հյուրասենյակից լսելով`շտապեցի այդ կողմ, նա կուչ էր եկել հորս թևի տակ ու փոքրիկ, մութ խուցի մեջ պատսպարված խաղում էր իր սև խոպոպների հետ: Ես նույնպես մոտեցա հորս ու տեղավորվեցի նրա ձախ թևի տակ: Մի քանի րոպե անց, երբ շնչառությունս կարգավորվեց ու բոլոր մկաններս թուլացած հենվեցի հորս փորին, սկսեցի զգալ նրա տրակտորի պես դռռացող շնչառությունը ու տեսա, թե ինչպես է քրոջս ձեռքը թրթռում հորս սրտի դղրդոցից:
ժամացույցի սլաքներն անուժ թխկթխկում էին ու շարունակում մնալ 5-ից 10 պակաս: Աչքերս դարչնագույն պատի վրայով սահելով՝ ամեն անգամ սրվում էին դեպի ժամացույցը, որի սլաքների անշարժությունից թվում էր՝ իրոք ժամանակը կանգ է առել:
Մայրս, քարշ տալով տռուզ շուկայական պայուսակը, անցնում էր հյուրասենյակի մեջտեղով ու մինչ կհասներ տան մուտքի դռանը, հայրս ասես 1-2 հաշվով տեղից պոկվեց ու երկու լոնքով հասնելով մորս`ափով սեղմեց նրա դեմքը պատին: Նրա ձեռքի ցցված երակներից ու ջղերից զգում էի, որ շատ ուժեղ է սեղմել մորս վնասված այտը:
-Բա´ց թող, հիվա՛նդ, բա´ց թող:
Հայրս բերանը ականջակալի պես մտցրեց մորս ականջախեցու մեջ ու լսելի թավ ձայնոց ասաց.
-Լսի´,այ բոզ,քեզ տանս կողմերը տեսել եմ լեշդ կփռեմ, լսում ես, այ պոռնիկ...Ի՞նչ էիր մտածում, հը՞, որ բան չեմ իմանալու, ա՛յ ողորմելի: Ղուրբան էղի էս էրկու թշվառներին, որ ռեխդ հենց ստեղ փշուր-փշուր չեմ անում. չեմ ուզում բոզ մոր պարճառով անպատիվ մեծանալու հետ համ էլ իմ պատճառով էլ անտեր մնան:
Հայրս պարսատիկի պես ձգվեց ու երկու ձեռքերով մորդ դուրս շպրտեց տանից:
Հետագայում իմ և քրոջս դասընկերները մեզանից լավ տեղեկացան մեր ընտանեկան անպատվությանն ու խղճացին մեզ`սեղանների տակ հաստ ու ծանր գրքի պես պահելով ողորմելի ճշմարտությունը, որ գլուխներս մի փոքր բարձացնելու դեպքում պիտի քարի պես շպրտվեր ու փշրեր մեզ:

    Ժառանգականությունը ` գեղեցիկ ու վտանգավոր շարունակություն:
Սխալ է մի բանը չավարտած մյուսի սկսելը,բայց ամեն ինչ այդքան պարզ չէ,որովհետև իրականում ոչինչ չի սկսվում ու չի ավարտվում,ամեն ինչ թելի պես ուղիղ ու երկար է,հարթ ու տափակ:
Հաճախ եմ մտածում՝ ինչպիսին էի ես, երբ ձուկ էի,երբ մորս փորի լորձոտ պատերի մեջ թխկթխկում էր սիրտս ու գուցե ես անշարժ էի,կամ գուցե շարժում էի անթեփուկ պոչս: Երբ պորտալարով կապված էի մորս,ու նա երևի զգում էր, թե ինչպես էի կլանում իր բոլոր երակներից ու հյուսվածքներից կազմավորման հեղուկը: Ես դա ավելի շատ սկսեցի մտածել այն ժամանակ, երբ ամուսնացա ինձ բաժին ընկած միակ տարբերակի`Ա-ի հետ, ու մի օր էլ իմացա,որ ինքս եմ մայրանալու: Շատ էի վախենում շարունակությունից, կրկնությունից, անավարտությունից: Ինն ամիսների ընթացքում միայն մեկ անգամ եմ խոսել զավակիս հետ...երդվել եմ, երդվել,որ պիտի երջանիկ լինի,որ պիտի իրեն տամ այն,ինչ այնքան վաղուց էի կորցրել, որ նույնիսկ չեմ հիշում ինչպիսին է եղել, կամ եղել է, թե ոչ:
Օրորոցը ճոճվում էր: Տղաս, որի համար փոքրիկ երաժշտական տուփի մեջ բեմ էի սարքել և երազում էի գար այն պահը, երբ պիտի  փաթիլները անկանոն թափվեին ու տղաս պարեր, խաղար իմ կառուցած ապահով խուցում...եկավ ժամանակն ու հորս լոնքերի պես երկար ու ծանր ժնջիլներով կախվեցի որդուս անշարժացած վերջույթներից:
-Անեծք ա, Գ. ջան, անեծք, գնա՛ նայողի մոտ:
Վերջին փրփուրներից կախվելով`որոշեցի գնալ նայողի մոտ նույնպես:
-Թուղթուգիր կա վրադ, աղջի՛կ ջան:
Բախտ նայողը 60 անց կին էր, որի սենյակում չկային իմ պատկերացրած բազում մոմերը, թռչունների ճանկերն ու գորտերի սկիլետները: Նա պատմեց, որ նայելու շնորհը իրեն իր տալն է փոխանցել...երկար մտածելու կարիք չկար...հիմարություն:
-Երկուշաբթի երեխայիդ, քո ու ամուսնուդ վերնաշապիկները կբերես ու մի բուռ աղ, որ աղոթեմ: Էսօր 5.000 :
Ամբողջ ճանապարհին մեղադրում էի ինձ նման հիմարություններին հավատալու ու հատկապես գնալու ու ամուսնուս աշխատած 5.000 դրամը ծախսելու համար,որ 3 ամսում հազիվ էի խնայել:Մեղադրում էի ու մտովի պատկերացնում,թե որ շապիկները պիտի տանեի:
Երբ գնացի տուն, տղայիցս ու հարևանուհուցս բացի թափթփված հյուրասենյակում տեսա նաև հորս:
-Կարոտել էի, պապ ջան, ինչ լավ ա՝ էկել ես:
Հայրս սովորականից ամուր գրկեց ու ինձ, թվաց՝ ուզում է ինչ- որ վատ, ահավոր բանից պաշտպանի ինձ:
-Նստի՛,  բալե՛ս:
-Ինչա էղել, պա՛պ, մի տեսակ ես:
-Բալե՛ս, շատ վատ բան ա էղել, ահավոր, բայց երդվիր,որ ուժեղ կլինես, որ չես կորցնի քեզ:
-Վախեցնում ես, պա՛պ, խոսի՛ր:
-Գ.´ս, աղջի՛կ ջան, Ա.-ն ա ընկել մեքենայի տակ:

      Տղաս ոլորվում էր օրորոցի մեջ: Ես նստած էի ամուսնուս դիակի մոտ ու վախենում էի , սարսափելի վախենում էի, որ ես ավելի շուտ, ավելի ահավոր եմ մահացել, քան նա: Կոկորդս խեղդվում էր, բայց մի կաթիլ արցունք չէր գալիս աչքերիցս: Ես բռնել էի նրա ճաքճքած ու ուռած ձեռքերը, մտածում թուղթուգրի ու ժառանգականության մասին ու համոզվում, որ սխալ է, որ չի կարելի կիսատ թողնել, որորվհետև միևնույնն է նորից, սկզբից սկսել հնարավոր չէ: Դռան արանքում ստվարագծված կանացի կերպարանքը իր քարկապ վզնոցով փակել էր բերանն ու լալիս էր, բայց նա էլ էր վաղուց մահացել, նա էլ էր ավելի ահավոր մահացել ու գիտեր այդ մասին:



Monday, October 8, 2012

Շրջանագիծ

        Հարցազրույց -Գրի´ր- գրական մրցույթի հիմնադիրներից մեկի ` Անժելա Ստեփանյանի ( Angel Dayan ) հետ : 




1. Ինչպես հղացավ մրցույթի ստեղծման միտքը և արդյոք ծառայում է այն առաքելությանը , ինչ ի սկզբանե մտածված էր :

Միտքը հղացավ այն ժամանակ , երբ համացանցով շփվում էի մրցույթի համահիմնադիր Իրինա Հախունցի հետ : Երկուսով մասնակցել էինք մի գրական մրցույթի և ականատես եղել ժյուրիի անդամների բավականին կոպիտ , արհամարհական վերաբերմունքին գրեթե բոլոր մասնակիցների ստեղծագործությունների նկատմամբ : հենց այդ ժամանակ որոշեցինք ստեղծել մի մրցույթ , որի գլխավոր նպատակը կլինի ոչ թէ քննադատելը , հիասթափեցնելը և սեփական "մասնագիտական առավելությունը" ցուցադրելու հնարավորությունն օգտագործելը , այլ երիտասարդ հեղինակին քաջալերելը , հուսադրելը և ոգևորելը : Կարծում եմ այս առումով մրցույթը կարող ենք համարել կայացած :

2. Ինչպես առաջացավ մրցանակաբաշխության մտահաղացումը , ովքեր աջակցեցին ձեզ այդ հարցում և ովքեր ընտրեցին հուշանվեր - մրցանակների ձևն ու բովանդակությունը :

Մրցանակաբաշխության միտքը եղել է ի սկզբանե : Ուղղակի որոշակի տեխնիկական և ֆինանսական խնդիրների պատճառով այն անընդհատ հետաձգվում էր : Վերջապես գտնվեցին համախոհներ և աջակիցներ , որոնց օգնությամբ էլ կայացավ միջոցառումը : Մեր գլխավոր աջակիցը ՆՈՐ ՄԻՏՔ երիտասարդական պորտալն էր (www.normitq.am) ` հանձինս Գոռ Գեղամյանի , որը ամեն կերպ եղավ մեր կողքին , օգնեց ,և կարող եմ ասել, որ մեր "ԳՐԻՐ" մրցույթի փոքրիկ ընտանիքի լիարժեք անդամ դարձավ :
Ինֆորմացիոն աջակիցն էր www.haYYer.com կայքը , որը նաև անմահացրեց միջոցառման հիշարժան պահերը  ֆոտոխցիկի օգնությամբ :
Պատվոգրերը տպագրել ենք ԱՏԼԱՍ դիզայնի և տպագրության սրահում , ինչի համար շատ-շատ շնորհակալ ենք Ալեքսանդր Հարությունյանին :
Մրցանակների նախնական ձևը գծագրել եմ ես , իսկ ձևը որոշել ենք Իրինայի հետ միասին :

3. Ինչպես անցավ առաջին մրցանակաբաշխությունն ու ինչպիսի թերություններ նկարեցիք,որ կուզեիք հետագայում չկրկնվեին: 

Անցավ շատ լավ : Որքան էլ որ փոքր էր դահլիճը ` սակավաթիվ հյուրեր ունենալու հնարավորությամբ , ամեն դեպքում մթնոլորտը շատ ջերմ էր , ինչի մասին վկայեցին մեր բոլոր հյուրերը :
Թերևս , որպես թերություն կարող եմ նշել միայն , որ ոչ բոլոր մասնակիցներն էին ներկա :

4. Որն է ձեր մրցույթի առանձնահատկությունը,որով տարբերվում եք մյուս գրական մրցույթներից ու գրավում երիտասարդ գրողների ուշադրությունը:

Մենք չենք քննադատում : Մենք դրա իրավունքն էլ չունենք : Երկուսս էլ երիտասարդ ենք , դեռևս չկայացած , և ուղղակի ցանկանում ենք անել այն , ինչ մեզ համար չի արվել և չի արվում : Մենք ոգևորում ենք , քաջալերում և ուրախանում մեր մասնակիցների հաջողություններով : Եվ այն , որ մեր հաղթողները հպարտանում են ` ասելով , որ "ԳՐԻՐ" գրական մրցույթի մրցանակակիր են եղել կամ մասնակից  և դա ասում են ժպիտով , մեզ համար ամեն ինչ է :


5. Որոնք են ձեր պլանները մրցույթի հետագա փուլերում,արդյոք կլինեն փոփոխություններ և նորություններ:

Մենք անընդհատ որոնումների մեջ ենք , թե էլ ինչ կարող ենք անել : Փնտրում ենք նորանոր հովանավորներ , աջակիցներ և ընկերներ : Նոր մտքեր միշտ կան , ուղղակի ոչ միշտ է հնարավոր միանգամից իրագործել այն , ինչ շատ ենք ուզում  : Կարևորը  մենք երբեք չենք հուսալքվում և , անկախ ամեն ինչից , միշտ կլինենք մեր ընթերցողների կողքին :
Միշտ առաջ  :-D

-Գրի´ր- գրական մրցույթի մրցանակակիրներ
 29.09.2012 





                 Ռիմա Խաչատրյան
                      երկրորդ մրցույթ
                                   2-րդ տեղ



                         Սաթ Ռշտունի
                    երկրորդ մրցույթ
                                 1-ին տեղ

                    Աննա Թումոյան
                            3-րդ մրցույթ
                                   1-ին տեղ


Մաղթում եմ -Գրի´ր- գրական մրցույթին նորանոր հովանավորներ,աջակիցներ,մասնակիցներ ու մտահաղացումներ:

                   Հարցազրույցը սիրով վարեց ձեր Սաթ Ռշտունին:










Friday, October 5, 2012

պապ


մատներդ դեղին են ,պապ ,
ու խանձահոտ շուրթերիցդ
ծխախոտն է կաթում աչքերիս մեջ ,
ու տեսնում եմ ,
ու տեսնում եմ պատի վրա 
քո
մխացող
ու կուչուռած ստվերը ,պապ ,
որ փշրվում ու լցվում է թոքերիս մեջ ...
ես խաղում եմ 
քո ծխացող մոխիրի հետ ,
դու ծխում ես ,
մաման ` կրծում մոխրամանդ

Dad

your fingers are yellow , Dad ,
and from your lips , smelling like burning ,
baccy keeps dropping into my eyes ,
and I see ,
and I see on the wall
your
flaming
and writhed shadow , Dad ,
which crumbles and flushes into my lungs ...
I play
with your smoky shadow ,
you smoke ,
and Mom keeps gnawing the ashtray of yours





թարգ. `Ռ . Խաչատրյան


ՔԱՂԱՔԻՍ,որ երբեք իմը չի եղել...

ես մտովի քայլում եմ
փողոցներովդ,
անցնում բուլիկներ ծախող պապիի
կանաչ
կրպակի մոտով,
որ աշուններին
դեղնում էր:
անձրևը լցվում է
մի համար մեծ
կոշիկներիս մեջ.
ես լողում եմ,
ճպճպալով
հասնում կանգառ:
ձիերն անցնում են
իրար վրայով,
ես`ձիերի...
քաղաքը լցվում է
կոշիկներիս մեջ
ու ճպճպում է
սառած ոտքերիս տակ.
ես քայլում եմ
մտքումս պահած
փողոցներովդ,
որտեղ թռչել են
ազատություններն իմ
ու
աշնան անձրևներից
թրջված
ներծծվել
քարերիդ մեջ...


Thursday, October 4, 2012