Շրջանագիծ

        Հարցազրույց -Գրի´ր- գրական մրցույթի հիմնադիրներից մեկի ` Անժելա Ստեփանյանի ( Angel Dayan ) հետ : 

1. Ինչպես հղացավ մրցույթի ստեղծման միտքը և արդյոք ծառայում է այն առաքելությանը , ինչ ի սկզբանե մտածված էր :

Միտքը հղացավ այն ժամանակ , երբ համացանցով շփվում էի մրցույթի համահիմնադիր Իրինա Հախունցի հետ : Երկուսով մասնակցել էինք մի գրական մրցույթի և ականատես եղել ժյուրիի անդամների բավականին կոպիտ , արհամարհական վերաբերմունքին գրեթե բոլոր մասնակիցների ստեղծագործությունների նկատմամբ : հենց այդ ժամանակ որոշեցինք ստեղծել մի մրցույթ , որի գլխավոր նպատակը կլինի ոչ թէ քննադատելը , հիասթափեցնելը և սեփական "մասնագիտական առավելությունը" ցուցադրելու հնարավորությունն օգտագործելը , այլ երիտասարդ հեղինակին քաջալերելը , հուսադրելը և ոգևորելը : Կարծում եմ այս առումով մրցույթը կարող ենք համարել կայացած :

2. Ինչպես առաջացավ մրցանակաբաշխության մտահաղացումը , ովքեր աջակցեցին ձեզ այդ հարցում և ովքեր ընտրեցին հուշանվեր - մրցանակների ձևն ու բովանդակությունը :

Մրցանակաբաշխության միտքը եղել է ի սկզբանե : Ուղղակի որոշակի տեխնիկական և ֆինանսական խնդիրների պատճառով այն անընդհատ հետաձգվում էր : Վերջապես գտնվեցին համախոհներ և աջակիցներ , որոնց օգնությամբ էլ կայացավ միջոցառումը : Մեր գլխավոր աջակիցը ՆՈՐ ՄԻՏՔ երիտասարդական պորտալն էր (www.normitq.am) ` հանձինս Գոռ Գեղամյանի , որը ամեն կերպ եղավ մեր կողքին , օգնեց ,և կարող եմ ասել, որ մեր "ԳՐԻՐ" մրցույթի փոքրիկ ընտանիքի լիարժեք անդամ դարձավ :
Ինֆորմացիոն աջակիցն էր www.haYYer.com կայքը , որը նաև անմահացրեց միջոցառման հիշարժան պահերը  ֆոտոխցիկի օգնությամբ :
Պատվոգրերը տպագրել ենք ԱՏԼԱՍ դիզայնի և տպագրության սրահում , ինչի համար շատ-շատ շնորհակալ ենք Ալեքսանդր Հարությունյանին :
Մրցանակների նախնական ձևը գծագրել եմ ես , իսկ ձևը որոշել ենք Իրինայի հետ միասին :

3. Ինչպես անցավ առաջին մրցանակաբաշխությունն ու ինչպիսի թերություններ նկարեցիք,որ կուզեիք հետագայում չկրկնվեին: 

Անցավ շատ լավ : Որքան էլ որ փոքր էր դահլիճը ` սակավաթիվ հյուրեր ունենալու հնարավորությամբ , ամեն դեպքում մթնոլորտը շատ ջերմ էր , ինչի մասին վկայեցին մեր բոլոր հյուրերը :
Թերևս , որպես թերություն կարող եմ նշել միայն , որ ոչ բոլոր մասնակիցներն էին ներկա :

4. Որն է ձեր մրցույթի առանձնահատկությունը,որով տարբերվում եք մյուս գրական մրցույթներից ու գրավում երիտասարդ գրողների ուշադրությունը:

Մենք չենք քննադատում : Մենք դրա իրավունքն էլ չունենք : Երկուսս էլ երիտասարդ ենք , դեռևս չկայացած , և ուղղակի ցանկանում ենք անել այն , ինչ մեզ համար չի արվել և չի արվում : Մենք ոգևորում ենք , քաջալերում և ուրախանում մեր մասնակիցների հաջողություններով : Եվ այն , որ մեր հաղթողները հպարտանում են ` ասելով , որ "ԳՐԻՐ" գրական մրցույթի մրցանակակիր են եղել կամ մասնակից  և դա ասում են ժպիտով , մեզ համար ամեն ինչ է :

5. Որոնք են ձեր պլանները մրցույթի հետագա փուլերում,արդյոք կլինեն փոփոխություններ և նորություններ:

Մենք անընդհատ որոնումների մեջ ենք , թե էլ ինչ կարող ենք անել : Փնտրում ենք նորանոր հովանավորներ , աջակիցներ և ընկերներ : Նոր մտքեր միշտ կան , ուղղակի ոչ միշտ է հնարավոր միանգամից իրագործել այն , ինչ շատ ենք ուզում  : Կարևորը  մենք երբեք չենք հուսալքվում և , անկախ ամեն ինչից , միշտ կլինենք մեր ընթերցողների կողքին :
Միշտ առաջ  :-D

-Գրի´ր- գրական մրցույթի մրցանակակիրներ

 29.09.2012 

                 Ռիմա Խաչատրյան

                      երկրորդ մրցույթ

                                   2-րդ տեղ

                         Սաթ Ռշտունի

                    երկրորդ մրցույթ

                                 1-ին տեղ

                    Աննա Թումոյան

                            3-րդ մրցույթ

                                   1-ին տեղ

Մաղթում եմ -Գրի´ր- գրական մրցույթին նորանոր հովանավորներ,աջակիցներ,մասնակիցներ ու մտահաղացումներ:

                   Հարցազրույցը սիրով վարեց ձեր Սաթ Ռշտունին:

պապ

մատներդ դեղին են ,պապ ,

ու խանձահոտ շուրթերիցդ

ծխախոտն է կաթում աչքերիս մեջ ,

ու տեսնում եմ ,

ու տեսնում եմ պատի վրա 

քո

մխացող

ու կուչուռած ստվերը ,պապ ,

որ փշրվում ու լցվում է թոքերիս մեջ ...

ես խաղում եմ 

քո ծխացող մոխիրի հետ ,

դու ծխում ես ,

մաման ` կրծում մոխրամանդ

Dad

your fingers are yellow , Dad ,

and from your lips , smelling like burning ,

baccy keeps dropping into my eyes ,

and I see ,

and I see on the wall

your

flaming

and writhed shadow , Dad ,

which crumbles and flushes into my lungs ...

I play

with your smoky shadow ,

you smoke ,

and Mom keeps gnawing the ashtray of yours

թարգ. `Ռ . Խաչատրյան

ՔԱՂԱՔԻՍ,որ երբեք իմը չի եղել...

ես մտովի քայլում եմ
փողոցներովդ,
անցնում բուլիկներ ծախող պապիի
կանաչ
կրպակի մոտով,
որ աշուններին
դեղնում էր:
անձրևը լցվում է
մի համար մեծ
կոշիկներիս մեջ.
ես լողում եմ,
ճպճպալով
հասնում կանգառ:
ձիերն անցնում են
իրար վրայով,
ես`ձիերի...
քաղաքը լցվում է
կոշիկներիս մեջ
ու ճպճպում է
սառած ոտքերիս տակ.
ես քայլում եմ
մտքումս պահած
փողոցներովդ,
որտեղ թռչել են
ազատություններն իմ
ու
աշնան անձրևներից
թրջված
ներծծվել
քարերիդ մեջ...

ԳՐԵԹԵՐԹ աշուն

Լույս է տեսել Պրահայի -Օրեր- ամսագրի աշնանային համարը: էջ 49 `Սաթենիկ Ռշտունի:

                               նոր համարի շապիկը

               նոր համարում `Սաթենիկ Ռշտունի

Շրջանագիծ

                                                                Հարցազրույց Արմինե Պետրոսյանի հետ

ֆեյսբուքյան ընթերցասեր հասարակությունը վերջին կես տարվա ընթացքում կենտրոնացել է Գրական ակումբ  ժամանակակից գրականության վիրտուալ լսարանում,որտեղ գրում ու քննարկում են գրական տարբեր արժեքներ ունեցող գործեր  , և ֆիլտրվում է ժամանակակից հայ գրողը : Այս արժեքավոր գործը նախաձեռնել ու իրականացնում է գրող և գրականագետ Արմինե Պետրոսյանը : Բացի ֆեյսբուքյան էջից ակումբն ունի հիմնական կայքէջ , որտեղ ներառված են ժամանակակից ` ինչպես արդեն կայացած , այնպես էլ սկսնակ հեղինակները , անցկացվում են բազմաթիվ խաղ - մրցույթներ և այլ հետաքրքիր միջոցառումներ ` կապված գրքի ու գրականության հետ :

1. Ինչպե՞ս առաջացավ Գրական ակումբի բացման մտահաղացումը և ի սկզբանե ի՞նչ առաքելություն է ունեցել :


   Քանի որ գրականությունը իմ երկրորդ եսն է , երկար մտածում էի մեր ներկա գրական տխուր վիճակի մասին , ելքեր որոնում : Մի բան գիտեի , որ պետք է սկսել ինչ-որ կետից եւ գնալ առաջ : Այդ կետը կարող էր լինել համացանցում գրական տարածք ստեղծելը : Համացանցը կարող էր օգնել միավորելու բոլոր գրականասերներին , որոնց մի կոնկրետ տեղում հավաքելը շատ ավելի դժվար կլիներ : Ահա եւ 2011 թ-ի դեկտեմբերի սկզբին ստեղծվեց “Գրական ակումբ” անունով ֆեյսբուքյան էջը , որը շատ կարճ ժամանակամիջոցում մասնակիցների հոծ խումբ ունեցավ : Մի քանի շաբաթ հետո կայքն արդեն պատրաստ էր : Այսպես բացվեց նոր գրական աշխարհը , որը բոլոր գրասերների սեփականությունն է :
Մեր նպատակը գրական ընդհանուր առողջ մթնոլորտ ստեղծելն է , նորեկ ստեղծագործողներին հայտնաբերելը , եթե մի փոքր շնորհ կա , ապա նրանց սատարելը , ոգեւորելը , ուղղություն տալը , թերությունները հնարավորինս շտկելը , դեպի կատարելագործում մղելը :

2. Որո՞նք են գրական ակումբի առավելություններն ու թերությունները :


    Երևի սկսեմ թերություններից . իրական կյանքում մեր կայքի անդամներով շատ քիչ ենք հանդիպումներ կազմակերպել , իսկ դեմ առ դեմ քննարկումները այլ մթնոլորտ ու այլ արդյունք են տալիս , ուղղակի մեր խմբակիցները տարբեր մարզերից են , արտասահմանյան տարբեր երկրներից , դրա համար էլ մի տեղում հավաքվելը մեզ համար խնդիր է : Հիմնականում մայրաքաղաքում հաճախ են կազմակերպվում հետաքրքիր գրական երեկոներ, շնորհանդեսներ , բաց դասախոսություններ , ընթերցումներ . բայց մենք հազվադեպ ենք մասնակցնում : Կայքը ունի լուծելու որոշ տեխնիկական խնդիրներ , որոնք ընթացքում կլուծվեն ու ավելի հեշտ ու հաճելի կդարձնեն կայքի ակտիվ անդամների գործը : Որակի առումով ասեմ , որ գնալով կայքի չափանիշներն ավելի են բարձրանում , մենք անգամ վերանայում ենք մի տարի առաջ ընդունված գործերը ու հեղինակների հետ միասին թարմացնում նրանց էջերը : Առավելություններից մեկը վերը նշված այն հանգամանքն է , որ մեր կայքի անդամները միայն Երևանից կամ մի մարզից չեն , այլ տարբեր տեղերից են , այդ իսկ պատճառով մեր Գրական տեղեկատու բաժինը հարստանում է ոչ միայն Երևանից եկած գրական լուրերով , այլև տարբեր մարզերում կամ սփյուռքում կատարված գրական իրադարձությունների մասին տեղեկություններով : Այսինքն ՝ ավելի ընդգրկուն է : Կայքում միավորել ենք արվեստի այս ճյուղերը ` գրականությունը եւ կերպարվեստը ` ներառյալ նաև քանդակագործությունը , որը ևս առավելություն եմ համարում : Մեզ մոտ շատ շնորհալիներ հանդիպում են միմյանց , նոր ու հետաքրքիր ծանոթություններ են լինում , կտավների ներշնչմամբ բանաստեղծություններ են գրվում , արդեն որոշ հայտնիները հանդիպում են նոր շնորհալիների , մեր հեղինակներին տեսնում եւ գնահատում են ավելի երկար համացանցային կյանք ունեցող եւ գրական աշխարհում իրենց ազդեցիկ դերն ունեցող կայքերի խմբագիրներ :
Նաև առավելություն է ջերմ մթնոլորոտը , բոլոր մասնակիցների հանդեպ հնարավորինս հանդուրժող ու մեղմ վերաբերմունքը : Իսկ խմբագրակազմի անդամներով դարձել ենք մի ընտանիք , որը ինձ համար ոչ պակաս կարևոր ձեռքբերում է , ու մեր այդ ընտանիքը պատրաստ է նոր համալրումների :

3. Արդյոք ունե՞ք աջակիցներ ակումբի կայացման գործում  ( կամ հովանավորներ ) :

     Հովանավորներ չենք ունեցել , չենք էլ փնտրել , սակայն ունեցել ենք և ունենք լավ ընկերներ , ովքեր գնահատում են գրականությունը ու մեր կողքին են : ՙՆախնյաց հետքերով՚ ՀԿ-ն գրական ակումբին գրասենյակ է հատկացրել Երեւանում , Գավառի պետական համալսարանը ևս ամեն կերպ աջակցում է մեզ , Գավառի քաղաքային գրադարանը քննարկումների և հանդիպումների համար սիրով տրամադրում է իրենց ընթերցասրահը : Տարբեր ժամանակներում համացանցային աշխարհում համագործակցել կամ համագործակցում ենք որոշ կայքերի , ամսագրերի , գրական ակտիվ գործիչների հետ : Կնշեի ՝ “Գրական կամուրջ” կայքը , “Voise of the Nightingale” բլոգը , “Գեղարվեստական գրականություն” խումբը , “Հավաքածու գրական մրցանակ” բլոգը , “Գրի՛ր” գրական մրցույթների բլոգը , Կալիֆորնիայի հայ գրողների միությունը և մեր անդամները , ովքեր ունեն իրենց առանձին բլոգները , էջերը , բայց մեր կայքի հետ են , որը բոլորինս է :

4. Ինչպիսի՞ նոր պլաններ ու նպատակներ կան կապված ակումբի և անդամների հետ և ե՞րբ եք մտադրված իրագործել դրանք :

   Տարվա վերջում նպատակ ունենք մեր մրցույթների հաղթողների , ժյուրիի անդամների ու մեր նորեկների լավագույն գործերից բաղկացած մի գիրք հրատարակել : Նոր բաժիններ ենք բացելու , եղած բաժիններն ավելի հետաքրքիր , ուսուցանող ու հարուստ ենք դարձնելու : Հուսամ , որ գալիք տարում ավելի շատ հանդիպումներ կկարողանանք կազմակերպել իրական կյանքում , ավելի շատ մասնակցել կայացող գրական իրադարձություններին : Ինչպես նաև նպատակ կա գրական ամսաթերթ ունենալու, սակայն դա բավական բարդ գործ է ու մի շարք հանգամանքներից է կախված : Կայքի անդամների ստեղծագործական աճից ու նախաձեռնողականությունից կախված՝ նկատակ կա նրանց անձնական գրքերը հրատարակելու , շնորհանդեսներ , քննարկումներ , ընթերցումներ կազամկերպելու :

5. Ի ՞նչ եք կարծում,արդյո՞ք ժամանակակից հայ ընթերցողը կարդում է ժամանակակից հայ գրականություն:Եթե այո,ապա  ինչպիսի՞ն և եթե ոչ,ապա ինչու՞:

    Կարծում եմ , որ կարդում է : Քանի որ նշեցիք հայ ընթերցողը , այլ ոչ թե , ասենք , երիտասարդությունը ընդհանրապես , ապա ընթերցողը միշտ էլ կարդում է , իսկ ժամանակակից հայ գրականությունը բնավ էլ չի զիջում այլ երկրների գրականությանը , այնպես որ փնտրողը կգտնի : Գրական ճաշակները տարբեր են , ստեղծվող գործերն էլ բավական տարբեր են իրենց գրելաոճով , ասելիքով , թեմայով ու բովանդակությամբ : Կարևորն այն է , որ գիրքը գեղարվեստական արժեք ներկայացնի : Ընթերցողը վաղ թե ուշ կգտնի իր հեղինակին :

           Շնորհակալ եմ հարցազրույցում ցուցաբերած անկեղծության համար , Արմի´ ն ջան : Մաղթում եմ ակումբի հետ կապված բոլոր պլաններին իրագործում ու նորանոր նվաճումներ :

                                                   Հարցազրույցը սիրով անցկացրեց ձեր Սաթ Ռշտունին:

ԷԴՈՒԱՐԴ ՀԱՐԵՆՑ

****
Իսկ դու կարո՞ղ ես թարգմանել գույնը,
Թռչունը կարդալ, տերևը լսել,
Կարո՞ղ ես կավից աղոթքներ քերել,
Կամ ճակատագրեր քանդել մայթին:

Կարո՞ղ ես խմել ճշմարտությունը,
Ծամել սխալը, և … ճի’շտը մարսել,
Երբ շուջդ լոկ սո~ւտ հրեշտակներ են.
Աղոթքը մորթում, ներկում են վարդին:

Երբ շուրջ-բոլորդ մա’հ է, և թո’ւյն է,
Եվ կեսօրներդ` չափից դուրս մսե:
Երբ հույզերիդ կուրծք տալու փոխարեն
Կյանքը փորձում է սիրտդ մկրատել:

Երբ վանկատելով բախտիդ անունը`
Դավե’րն են ըմպում արյունիդ լույսը…
Երբ մորմոքներիդ ասում են բարև
Ովքեր, թվում էր` քեզ պիտի ատեն:

Կարո՞ղ ես… Ուրեմն հեղի’ր անունդ,
Որ դավն ու սուտը քեզանից մրսեն,
Որ երբ արյունդ համբարձվի վերև,
Բախտիդ դուստրերի մեղքը փարատի:


***
Այսօր,
ավելի քան երբևէ,
ես սկսում եմ
Աստծո գոյության կարիքն ունենալ:
Իսկ եթե նա կա,
այդ դեպքում
այսօր,
ավելի քան երբևէ,
ես հետզհետե սկսում եմ հավատալ
այն սուրբ լեգենդին,
որ նրա որդին
ինձ պես հասարակ մի մարդ է եղել,
թեև կարող էր ծովալիքները
պահել ոտքի տակ:
Քանզի
այս էլ քանի՜ տարի է,որ
ես ոչ թե քայլում,
այլ վազվզո՜ւմ եմ
Սիրո ու Ցավի
օվկիանի վրա…


***
Ես յուրաքանչյուր վայրկյան մեռնում եմ`
Հաջորդ վայրկյանին ծնվելով կրկին,
Միայն ծնվելի´ս ես ինքնուրույն եմ,
Իսկ մեռնելուս մեջ օգնում եք դուք ինձ:

Մահն ընկալում է ինձ իբրև պոեմ,
Իսկ ես ծնվում եմ որպես բանաստեղծ,
Որքան էլ ցավի ձեռքները փայեմ,
Միշտ դժգոհում է, թե ինձ կարոտեց:

Կյանքը չի´ սիրում պոեմներ կարդալ,
Բախտը պաշտո՜ւմ է բանաստեղծներին,
Ես` սրանց միջև և´ բեմահարթակ,
Ե´վ միակ հերոս, և´ դերերգ դերի:

Ես յուրաքանչյո՜ւր վայրկյան մեռնում եմ`
Հաջորդ վայրկյանին ծնվելով նորից…